Vừa qua Bộ Nội chính Đài Loan đã triển khai kiểm tra hồ sơ lý lịch của các nghị sĩ, nghị viên, tổ trưởng tổ dân phố và các cấp đại biểu nhân dân khác, trong đó phát hiện 5 tổ trưởng tổ dân phố đương nhiệm có sở hữu quốc tịch Cộng Hòa Nhân Dân Trung Hoa, Bộ Nội chính đã gửi công văn đến văn phòng địa phương để xử lý các trường hợp vi phạm theo quy định trong Luật Quốc tịch, tuy nhiên hành động này lại bị các uỷ viên lập pháp thuộc đảng đối lập lên án là “thanh trừng chính trị”.
Ngày 05/01, Bộ Nội chính ra thông cáo bày tỏ, trong Luật Quốc tịch có quy định rõ rằng, công chức do dân bầu ra phải chủ động từ bỏ những quốc tịch khác ngoài quốc tịch Trung Hoa Dân Quốc trước khi nhậm chức, và trong vòng 1 năm sau khi nhậm chức phải hoàn thành việc từ bỏ quốc tịch cũng như cung cấp hồ sơ bằng chứng, việc Bộ Nội chính phát hiện công chức do dân bầu ra sở hữu quốc tịch khác ngoài Trung Hoa Dân Quốc và gửi công văn cho cơ quan chức trách yêu cầu xử lý theo luật, là hoàn toàn “phù hợp với quy định hành chính, không liên quan gì đến thanh trừng, đấu tranh”, và cũng không liên quan gì đến “lý luận hai quốc gia” mà nhiều người đang thảo luận.
Bộ Nội chính cũng cho biết thêm, hai bờ eo biển không phụ thuộc lẫn nhau là hiện trạng và sự thật không thể thay đổi, công dân của Trung Quốc đại lục và công dân của Trung Hoa Dân Quốc rõ ràng là khác nhau. Theo quy định tại Điều 3 của Hiến pháp, người có quốc tịch Trung Hoa Dân Quốc là công dân Trung Hoa Dân quốc, còn trong Luật Quốc tịch bản sửa đổi cũng đã sửa đổi cụm từ “người Trung Quốc” (中國人) trong định nghĩa “quốc tịch” thành “Công dân Trung Hoa Dân Quốc” (中華民國國民); trong Khoản 1, Điều 3 Luật Xuất nhập cảnh và Di dân cũng quy định, công dân Trung Hoa Dân Quốc là chỉ người công dân mang quốc tịch Trung Hoa Dân Quốc cư trú và có/không có hộ khẩu tại khu vực Đài Loan. Vì vậy, người dân của Trung Quốc đại lục không sở hữu quốc tịch Trung Hoa Dân Quốc, không phải là công dân Trung Hoa Dân Quốc, những nhận định và giải thích trước đây cho rằng người dân Trung Quốc đại lục tương đương công dân của Trung Hoa Dân Quốc đã không còn thích hợp áp dụng hoặc không thể dùng để trích dẫn, áp dụng nữa.
Bộ Nội chính bày tỏ, trên cơ sở lòng trung thành và tín nhiệm trong mối quan hệ giữa công chức với nhà nước, tránh trường hợp công dân sở hữu nhiều quốc tịch tham gia đảm nhiệm chức vụ công, Bộ Nội chính đã gửi công văn đến cơ quan hữu quan các cấp để thông báo với các nhân viên công chức rằng, trước khi nhậm chức cần thiết phải làm thủ tục từ bỏ quốc tịch khác ngoài quốc tịch Trung Hoa Dân Quốc, và trong vòng 1 năm sau khi nhậm chức cũng phải hoàn tất hồ sơ từ bỏ quốc tịch và cung cấp văn kiện chứng minh. Cũng tức là, nếu viên công chức do dân bầu ra sở hữu quốc tịch khác ngoài quốc tịch Trung Hoa Dân Quốc mà không làm thủ tục từ bỏ quốc tịch, đều phải từ bỏ chức vụ mà mình đã được bầu.
Bộ Nội chính nhấn mạnh, người dân của Trung Quốc đại lục đã huỷ bỏ hộ khẩu của mình tại Trung Quốc theo quy định trong Điều lệ Quan hệ nhân dân hai bờ eo biển và nhận được chứng minh thư Đài Loan, tức là đã trở thành công dân Trung Hoa Dân Quốc, sau khi nhậm chức hoặc đắc cử, cũng cần phải hoàn tất thủ tục từ bỏ những quốc tịch ngoài quốc tịch Trung Hoa Dân Quốc, cơ quan chức trách có quyền xử lý bằng cách thôi chức vụ của những người chưa hoàn thành thủ tục từ bỏ quốc tịch theo đúng quy định của luật pháp.
Thuý Anh