Tối ngày 16/01, Bộ Tư pháp đã thi hành án tử hình đầu tiên kể từ năm 2020, tù nhân bị hành quyết là Huỳnh Lân Khải, người đã đột nhập vào nhà và giết chết hai phụ nữ vào năm 2013. Về sự kiện này, một số đoàn thể xã hội trong đó bao gồm Liên minh Thúc đẩy bãi bỏ hình phạt Tử hình Đài Loan đã đưa ra công cáo chung nhận định, Chánh án Viện Kiểm sát Hình Thái Chiêu nên cho phép các tử tù kháng cáo vượt cấp theo đúng như phán quyết của Tòa án Hiến pháp, và hệ thống tư pháp cần thiết phải thẩm tra một cách thiết thực những lý do cần cứu trợ đặc biệt của các trường hợp đã bị tuyên án tử hình. Các đoàn thể cũng kêu gọi Bộ trưởng Bộ Tư pháp Trịnh Minh Khiêm không nên thi hành án tử hình trước khi Chánh án Viện Kiểm sát chưa hoàn tất việc kiểm tra toàn diện đối với những vụ án đã bị tuyên án tử hình.
Các đoàn thể bao gồm Liên minh Thúc đẩy bãi bỏ hình phạt Tử hình, Quỹ Cải cách Tư pháp xã hội, Hội Xúc tiến Nhân quyền Đài Loan, Liên minh Giám sát thi hành Công ước Nhân quyền bày tỏ, việc thi hành án tử hình đi ngược lại với công bằng trong trình tự luật pháp và vi phạm phán quyết của Tòa án Hiến pháp, việc này sẽ không thể giúp cho xã hội trở nên an toàn hơn, cũng sẽ không giúp cho người dân tin tưởng chính phủ hơn, và càng không thể giải quyết sự đối lập giữa các chính đảng, mà chỉ khiến cho xã hội càng khát máu, khiến cho người dân càng chán ghét đối với chính phủ và hiện trạng chính trị, và khiến cho xã hội bất ổn hơn. Các đoàn thể này cũng lên án rằng chính phủ của ông Lại Thanh Đức dùng việc thi hành án tử hình để xoay chuyển tình thế chính trị của mình.
Liên minh Thúc đẩy bãi bỏ hình phạt Tử hình cũng cho biết, vào lúc 8 giờ 30 phút tối ngày 16/01, đoàn luật sư đã gửi đơn kháng cáo đặc biệt của vụ án Huỳnh Lân khải đến cho Bộ Tư pháp và Sở Kiểm sát tối cao, mong Bộ Tư pháp có thể hoãn thi hành án; đồng thời cũng đã gửi fax đến cho trại giam Đài Bắc và gọi điện đến trại giam để nhờ gửi lời đến công tố viên phụ trách thi hành án. Đoàn luật sư sau đó cũng đã nộp đơn xin phúc thẩm đến Tòa án tối cao Đài Loan, đồng thời gửi thư đề nghị Tòa án Hiến pháp đưa ra quyết định xử trí tạm thời đối với vụ án này, mong tòa có thể ra lệnh ngừng thi hành án. Tuy nhiên, Bộ Tư pháp vẫn cố chấp thực thi, thách thức tiêu chuẩn nhân quyền của quốc tế, và hành động này cũng đã khiến cho hình tượng nhân quyền, dân chủ của Đài Loan bị ảnh hưởng tiêu cực.
Các đoàn thể kêu gọi Bộ trưởng Bộ Tư pháp Trịnh Minh Khiêm nên thực thi theo đúng phán quyết của Tòa án Hiến pháp, cho phép luật sư biện hộ cho các tử tù có đủ thời gian để đề xuất kháng cáo đặc biệt (kháng cáo vượt cấp), nhất là vụ án của hai tử tù Khưu Hoà Thuận và Vương Tín Phúc, bởi đây là những vụ án oan đang được cứu xét, trước khi Chánh án Viện Kiểm sát hoàn tất việc thanh tra toàn diện các vụ án tử hình này thì Bộ trưởng Bộ Tư pháp không được thi hành án tử hình.
Ngoài ra, về việc hành quyết tử tù Huỳnh Lân Khải, Cơ quan Đối ngoại của Liên minh châu Âu (EEAS) cũng đã ra thông cáo kêu gọi phía Đài Loan tạm ngừng thi hành án tử hình, và xúc tiến xã hội theo hướng bãi bỏ hoàn toàn hình phạt tử hình.
EEAS bày tỏ, Liên minh châu Âu (EU) lên án gay gắt hành vi phạm tội giết người của Huỳnh Lân Khải, và cũng gửi lời hỏi thăm đến gia quyến của người bị hại, nhưng đồng thời EU cũng lần nữa nhấn mạnh lập trường phản đối hình phạt tử hình trong mọi tình huống. EU cho rằng tử hình là một hình phạt vô nhân đạo và đáng khinh bỉ, là sự phủ định đối với tôn nghiêm của loài người. Chứng cứ cho thấy hình phạt tử hình không có nhiều tác dụng trong việc răn đe hoặc giảm thiểu phạm tội. Vì thế, EU kêu gọi Đài Loan nên duy trì việc tạm hoãn thực thi án tử hình và tìm ra đối sách nhất quán nhằm hướng đến việc bãi bỏ hoàn toàn hình phạt tử hình tại Đài Loan.
Thuý Anh