Ung thư tuyến tụy được mệnh danh là "vua của bệnh ung thư" vì rất khó để điều trị triệt căn.
Ngày 5/2, Đại học quốc lập Thành Công và Đại học quốc lập Trung Chánh đã giải mã thành công mấu chốt sự tiến triển của tế bào tuyến tụy trở thành tế bào ung thư.
Đội nghiên cứu gồm Viện trưởng Đại học quốc lập Thành Công, Thẩm Diên Thịnh và Hiệu trưởng Đại học quốc lập Trung Chánh, Thái Thiếu Chính đã giải mã thành công cách tế bào tuyến tụy phát triển thành tế bào ác tính thông qua sự hợp tác cơ bản và lâm sàng, kết hợp công nghệ phân tích dữ liệu lớn AI y sinh mới nhất cùng bằng chứng y học lâm sàng.
Ung thư tuyến tụy là một khối u ác tính cực kỳ hung hãn. Do thiếu các dấu hiệu sinh học chẩn đoán sớm, bệnh thường được chẩn đoán ở giai đoạn muộn và không thể phẫu thuật cắt bỏ. Bệnh cũng phản ứng kém với thuốc hóa trị và tỷ lệ sống sót của bệnh nhân dưới 10%. Do đó, quan trọng nhất là tìm ra cơ chế chuyển đổi thành tế bào ung thư của tuyến tụy.
Đột biến gen KRAS là một đặc điểm quan trọng của ung thư tuyến tụy. Đột biến gen KRAS được tìm thấy ở khoảng 90% mẫu ung thư tuyến tụy.
Trước đây, người ta tin rằng đột biến gen KRAS sẽ liên tục kích hoạt các con đường truyền tín hiệu trong tế bào, khiến các tế bào tiếp tục phát triển, phân chia và hình thành ung thư. Tuy nhiên, điều này không thể giải thích tại sao ung thư tuyến tụy lại phổ biến hơn ở người lớn tuổi (tuổi trung bình khởi phát là 65 tuổi) và tại sao phải mất khoảng 16 năm để các khối u lành tính có đột biến gen KRAS chuyển thành tế bào ung thư ác tính.
Đội nghiên cứu đã dành hơn 6 năm để kiểm tra cẩn thận các mẫu tụy từ chuột chuyển gen và sử dụng trình tự axit nucleic tế bào đơn để phân tích các mẫu ung thư tụy ở người ung thư tụy giai đoạn đầu và giai đoạn cuối. Họ đã phát hiện ra một điểm mù chưa từng được phát hiện trước đây, đó là mặc dù các tế bào đột biến gen KRAS sẽ tăng sinh, nhưng chúng đi kèm với lão hóa và chết đi. Điều này cho thấy đột biến gen KRAS đơn thuần không đủ để gây ra ung thư tụy và cơ thể có cơ chế bảo vệ để cho phép các tế bào bất thường này chết đi.
Đội nghiên cứu tiếp tục nghiên cứu và phát hiện ra một gen khác không hoàn chỉnh là lý do giúp các tế bào đột biến gen KRAS tồn tại và phát triển. Gen này là Dual specificity phosphatase-2, DUSP2.
Sau đó, đội nghiên cứu đã sử dụng kỹ thuật phân tích tương tác tế bào để phát hiện ra rằng một nhóm đại thực bào đặc biệt trong môi trường vi mô của khối u đóng vai trò quan trọng. Khi đại thực bào tương tác với tế bào ung thư tuyến tụy, chúng ức chế sự biểu hiện của DUSP2, từ đó gây ra sự kích hoạt liên tục protein kinase được điều tiết bởi tín hiệu ngoại bào, thúc đẩy sự phát triển tế bào khối u, di căn và cơ chế lẫn tránh miễn dịch. Điều này cho phép các tế bào ung thư có được đặc quyền miễn dịch và thoát khỏi số phận bị loại bỏ, khiến liệu pháp miễn dịch tế bào tiên tiến nhất trở nên vô hiệu. Đây cũng là một trong những lý do khiến ung thư tuyến tụy khó chữa khỏi.
Đại học Thành Công cho biết, các nghiên cứu đã chỉ ra rằng tình trạng viêm mãn tính, chẳng hạn như viêm tụy, là một yếu tố quan trọng trong sự phát triển của ung thư tuyến tụy và đột biến gen KRAS là phản ứng tự phát không thể tránh khỏi. Tuy nhiên, gen DUSP2 có thể được coi là gen ức chế khối u, bảo vệ tế bào tuyến tụy khỏi trở thành tế bào ung thư. Nếu tình trạng viêm không được ức chế, các đại thực bào sẽ được đưa vào môi trường vi mô tuyến tụy, kích hoạt một vòng luẩn quẩn và cuối cùng dẫn đến sự chuyển đổi thành khối u ác tính ở tuyến tụy.
Tố Kim