Trước việc Mỹ áp dụng thuế đối ứng với mức thuế suất 32% đối với Đài Loan, Tổng thống Lại Thanh Đức tuyên bố sẽ không áp dụng các biện pháp trả đũa và đề xuất hai bên Đài Loan và Mỹ tiến hành đàm phán từ mức "thuế suất bằng 0". Nhưng vì sao Đài Loan không thể thực thi biện pháp trả đũa?
Theo Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Kinh tế Trung Hoa - Vương Kiến Toàn cho biết, so với các quốc gia có thị trường nội địa rộng lớn như Trung Quốc, Liên minh châu Âu, thì Đài Loan có quy mô thị trường nhỏ, không thể tiến hành các biện pháp trả đũa tương xứng. Ngay cả Mexico với dân số hơn 100 triệu người còn không dám trả đũa, huống hồ Đài Loan chỉ có 23 triệu dân.
Về khả năng khiến Mỹ nhượng bộ nếu chính phủ Đài Loan không để tập đoàn chất bán dẫn TSMC đầu tư vào Mỹ, theo ông Vương Kiến Toàn nhận định rằng: Đài Loan có thế mạnh về thiết kế IC, gia công, kiểm định và đóng gói đĩa bán dẫn, nhưng vẫn phải nhập khẩu nguyên vật liệu thượng nguồn và thiết bị. Nếu TSMC không xây dựng nhà máy tại Mỹ, Mỹ hoàn toàn có thể thông qua các quốc gia đồng minh khác để hạn chế nguồn cung cho Đài Loan, ví dụ như hạn chế việc Đài Loan tiếp cận máy quang khắc, các thiết bị vật liệu ứng dụng của hãng ASML, phần mềm thiết kế EDA, v.v. Ông Vương Kiến Toàn nói: “Mỹ có thể yêu cầu Nhật Bản không hợp tác với Đài Loan về các sản phẩm hóa học và khoáng sản quý hiếm. Ngay cả ASML cũng có thể không bán cho Trung Quốc, thì liệu họ có thể không bán cho Đài Loan hay không? Điểm mạnh nhất của Đài Loan vẫn là thiết kế IC, gia công và đóng gói kiểm định, trong khi thiết bị hạ nguồn chưa mạnh, nguyên liệu hóa học thượng nguồn cũng không mạnh, vì vậy nếu TSMC không đến Mỹ, tình hình của Đài Loan có thể sẽ càng tồi tệ hơn.”
Ông Tôn Minh Đức, giám đốc Trung tâm dự báo kinh tế, Viện Nghiên cứu Kinh tế Đài Loan cũng chỉ ra rằng, Mỹ không phải là cường quốc sản xuất, nếu muốn trả đũa, cần xem Đài Loan đang mua gì từ Mỹ, Đài Loan có thể lựa chọn không mua từ Mỹ mà chuyển sang mua của các quốc gia khác. Tuy nhiên, hiện nay Đài Loan chủ yếu mua máy bay và đại bác từ Mỹ, những thiết bị này còn có thể mua từ ai? Vì vậy, biện pháp trả đũa là điều không khả thi.
Ông Vương Kiến Toàn nhấn mạnh, khi đối phó với các chính trị gia như Trump thì “không nên nói đến dân chủ và tự do, mà cần bàn đến lợi ích thực chất”, cần đưa ra: “Con bài tôi có trong tay”, “Tôi có thể giúp ông hiện thực hóa chính sách tranh cử nào”, thì đó mới là điểm mấu chốt. Ông Vương Kiến Toàn khuyến nghị rằng, những con bài mà Đài Loan có thể dùng để trao đổi bao gồm: mua vũ khí hoặc nông sản của Mỹ để giảm thặng dư thương mại; các doanh nghiệp lớn của Đài Loan như TSMC, UMC và các doanh nghiệp khác đầu tư vào Mỹ để xây dựng chuỗi cung ứng hoàn chỉnh; Đài Loan có thể trở thành đối tác quan trọng trong công cuộc tái công nghiệp hóa của Mỹ, giúp xây dựng ngành sản xuất, tạo việc làm, cung cấp công nghệ và đào tạo nhân lực.
Ông Vương Kiến Toàn cũng cho biết, chiến lược đàm phán nên bắt đầu từ việc lấy “thuế suất bằng 0 làm mức trần”, rồi tiến hành đàm phán theo hướng giảm dần. Thuế đối với sản phẩm công nghiệp của Đài Loan vốn đã thấp, nên vẫn còn không gian để thương lượng, mấu chốt là phải tranh thủ được chế độ thuế quan tương đương với Nhật Bản, Hàn Quốc và Philippines.
Hải Ly